86 تست از تکانه فیزیک دوازدهم

برای دانلود 86 تست از تکانه فیزیک دوازدهم اینجا کلیک کنید

تکانه کمیتی برداری است که میزان حرکت یک جسم را نشان می‌دهد و از حاصل‌ضرب جرم در سرعت به دست می‌آید. این کمیت در برخوردها و برهم‌کنش‌ها نقش اساسی دارد.

تکانه چیست؟

در فیزیک تکانه حاصل‌ضرب جرم جسم در سرعت آن است.

که در آن:

• p: تکانه (kg·m/s)

• m: جرم (kg)

• v: سرعت (m/s)

ویژگی‌های تکانه

• کمیت برداری است (جهت دارد)

• هم‌جهت با سرعت است

• یکا: kg·m/s یا N·s

• می‌تواند مثبت یا منفی باشد

تغییر تکانه

فرمول تغییر تکانه

نکته: تغییر تکانه هم‌جهت با تغییر سرعت است.

ارتباط تکانه با نیرو

قانون دوم نیوتن به شکل تکانه

تفسیر: نیروی خالص وارد بر جسم برابر آهنگ تغییر تکانه آن است.

فرمول ضربه (تکانه نیرو)

که در آن:

• F: نیروی خالص (N)

• Δt: مدت زمان اعمال نیرو (s)

• Δp: تغییر تکانه (kg·m/s)

نکته: به حاصل‌ضرب نیرو در زمان، ضربه می‌گویند.

قانون پایستگی تکانه

بیان قانون

اگر برآیند نیروهای خارجی وارد بر یک سیستم صفر باشد، تکانه کل سیستم پایسته می‌ماند.

فرمول برای دو جسم

که در آن:

• v₁ و v₂: سرعت‌های اولیه

• v₁’ و v₂’: سرعت‌های نهایی

شرط برقراری

برخوردها

انواع برخورد

برخورد کشسان

• هم تکانه و هم انرژی جنبشی پایسته است

• اجسام بعد از برخورد جدا می‌شوند

برخورد ناکشسان

• تکانه پایسته است

• انرژی جنبشی پایسته نیست (تبدیل به گرما، صدا و…)

برخورد کاملاً ناکشسان

• اجسام بعد از برخورد به هم می‌چسبند

• با سرعت مشترک حرکت می‌کنند

نکات مهم کنکوری

1. تکانه: p = m·v (برداری)

2. یکای تکانه: kg·m/s یا N·s

3. تغییر تکانه: Δp = m·Δv

4. رابطه با نیرو: F = Δp/Δt

5. ضربه: F·Δt = Δp

6. پایستگی تکانه: وقتی ΣF_خارجی = ۰

7. در همه برخوردها: تکانه پایسته است

8. در برخورد کشسان: انرژی جنبشی هم پایسته است

9. در برخورد کاملاً ناکشسان: اجسام می‌چسبند

10. تکانه کل: جمع برداری تکانه‌ها